Gdzie zaczyna się próg bólu inwestora
Czy kredyt zwiększa opłacalność inwestowania w mieszkanie? Tak — ale tylko wtedy, gdy parametry inwestycji układają się po naszej myśli. Dźwignia finansowa działa bowiem w obie strony: może zwiększać zysk, ale może też zwiększać stratę i zmuszać inwestora do wieloletniego dokładania pieniędzy do nieruchomości.
W tym materiale porównuję inwestycję w mieszkanie z obligacjami skarbowymi i sprawdzam cztery różne sposoby wykorzystania własnego kapitału.
W filmie - aby tłumaczenie było jaśniejsze - celowo posługuje się zaokrągleniami. Dokładne przykłady wyliczeń znajdziesz w dalszej części artykułu.
Cztery warianty inwestowania
Analiza obejmuje cztery scenariusze:
- 500 tys. zł przeznaczone na jedno mieszkanie kupione bez kredytu,
- 100 tys. zł własnych środków i zakup mieszkania z dużym kredytem,
- około 223 tys. zł własnego kapitału i taki poziom kredytu, aby dochód z najmu był zbliżony do wysokości raty,
- 500 tys. zł własnych środków wykorzystane do zakupu dwóch mieszkań z finansowaniem kredytowym.
Każdy z tych wariantów daje zupełnie inny poziom potencjalnego zysku, ale również inny poziom ryzyka.
Mieszkanie na kredyt czy obligacje? Pełne założenia i obliczenia dla 4 oraz 10 lat
Czy mieszkanie na wynajem kupione za gotówkę lub na kredyt może przynieść lepszy wynik niż detaliczne obligacje skarbowe? Sama wysokość czynszu albo oprocentowania nie daje odpowiedzi. Trzeba porównać cały majątek inwestora na końcu badanego okresu: pieniądze uzyskane z najmu, wartość mieszkania po sprzedaży, pozostały kredyt, wszystkie dopłaty do rat oraz wynik kapitału ulokowanego w obligacjach.
Poniższe obliczenia przedstawiają modelową symulację czterech sposobów wykorzystania kapitału:
- 500 000 zł przeznaczone na jedno mieszkanie kupione bez kredytu albo na obligacje;
- 100 000 zł własnych środków i 400 000 zł kredytu na jedno mieszkanie;
- około 223 000 zł własnych środków i 277 000 zł kredytu, przy którym dochód z najmu pokrywa ratę;
- 500 000 zł wykorzystane do zakupu dwóch mieszkań na kredyt oraz utworzenia rezerwy w obligacjach.
Wszystkie kwoty są nominalne i zostały zaokrąglone do pełnych złotych, chyba że dla pokazania mechanizmu podano dokładniejszą wartość. Jest to symulacja edukacyjna, a nie prognoza cen mieszkań, przyszłej inflacji ani indywidualna rekomendacja inwestycyjna.
Spis treści
- Dlaczego 3,5% nie jest zyskiem z obligacji?
- Wspólne założenia dotyczące mieszkania i najmu
- Założenia dotyczące obligacji COI i EDO
- Założenia dotyczące kredytu
- Porównanie po 4 latach
- Porównanie po 10 latach
- Zestawienie wszystkich progów
- Czego model nie uwzględnia?
Dlaczego 3,5% nie jest zyskiem z obligacji?
Wartość 3,5% nie oznacza stopy zwrotu z obligacji. Oznacza łączny wzrost wartości mieszkania potrzebny w ciągu czterech lat, aby mieszkanie kupione za gotówkę, razem z dochodem z najmu, osiągnęło taki sam wynik jak obligacje COI.
W modelu 500 000 zł ulokowane w obligacjach COI przynosi przez cztery lata około 67 432,50 zł odsetek netto. Oznacza to około 13,49% łącznego zysku od początkowego kapitału, a nie 3,5%.
Mieszkanie przynosi w tym samym czasie około 85 600 zł dochodu z najmu. Jest to więcej niż 67 432,50 zł z obligacji, ale nie porównujemy wyłącznie dochodu z najmu i odsetek. Porównujemy cały majątek inwestora po czterech latach.
Na zakup mieszkania i rozpoczęcie inwestycji wydajemy łącznie 500 000 zł, ale gotowe mieszkanie ma na początku wartość rynkową około 480 000 zł. Część wydatków, takich jak podatek, notariusz i inne koszty transakcyjne, nie zwiększa wartości lokalu. Przy sprzedaży odejmujemy dodatkowo 3% wartości mieszkania.
Jeżeli cena mieszkania po czterech latach nadal wynosi 480 000 zł, rachunek wygląda następująco:
- cena sprzedaży: 480 000 zł;
- koszt sprzedaży 3%: 14 400 zł;
- kwota po kosztach sprzedaży: 465 600 zł;
- dochód z najmu przez cztery lata: 85 600 zł;
- łączny majątek: 465 600 zł + 85 600 zł = 551 200 zł.
Obligacje dają w modelu 567 432,50 zł. Mieszkaniu brakuje zatem 16 232,50 zł. Aby po potrąceniu 3% kosztu sprzedaży uzyskać tę różnicę, mieszkanie musi być warte około 496 735 zł. Jest to wzrost z 480 000 zł o około 3,49% łącznie, czyli około 0,86% średnio rocznie z uwzględnieniem procentu składanego.
Gdyby nie było nieodzyskiwalnych kosztów zakupu i kosztu sprzedaży, mieszkanie dzięki wyższemu dochodowi z najmu nie musiałoby drożeć, aby pokonać wynik obligacji w tym konkretnym modelu.
Wspólne założenia dotyczące mieszkania i najmu
| Pozycja | Założenie |
|---|---|
| Cena zakupu mieszkania | 470 000 zł |
| Koszty zakupu, notariusza, podatków, przygotowania i wyposażenia | 30 000 zł |
| Łączny budżet potrzebny do rozpoczęcia inwestycji bez kredytu | 500 000 zł |
| Początkowa wartość rynkowa gotowego mieszkania | 480 000 zł |
| Czynsz dla właściciela | 2 500 zł miesięcznie |
| Okres najmu | 11 miesięcy w roku |
| Pustostan | 1 miesiąc w roku |
| Roczny przychód z najmu | 27 500 zł |
| Koszt sprzedaży mieszkania | 3% jego końcowej wartości |
| Wzrost czynszu | Nie jest zakładany |
Roczny dochód z najmu przed spłatą kredytu
| Pozycja | Kwota roczna |
|---|---|
| 11 czynszów po 2 500 zł | 27 500,00 zł |
| Ryczałt od najmu 8,5% | −2 337,50 zł |
| Rezerwa na naprawy, wyposażenie i odświeżenie | −2 500,00 zł |
| Ubezpieczenie i podatek od nieruchomości | −600,00 zł |
| Opłaty administracyjne w miesiącu pustostanu | −700,00 zł |
| Dochód po wymienionych kosztach | 21 362,50 zł |
| Kwota przyjęta w dalszych obliczeniach po zaokrągleniu | 21 400,00 zł |
W cztery lata mieszkanie generuje zatem 4 × 21 400 zł = 85 600 zł, a w dziesięć lat 10 × 21 400 zł = 214 000 zł. Nie zakładamy reinwestowania bieżących wpływów z najmu ani wzrostu czynszu.
Stawka ryczałtu 8,5% jest stosowana w modelu dlatego, że roczny przychód 27 500 zł nie przekracza progu 100 000 zł. Aktualne zasady opodatkowania najmu prywatnego można sprawdzić w serwisie podatki.gov.pl.
Założenia dotyczące obligacji COI i EDO
W symulacji wykorzystano parametry obligacji oferowanych w sierpniu 2026 roku. COI0830 mają oprocentowanie 4,75% w pierwszym roku, a następnie inflację powiększoną o marżę 1,50 punktu procentowego. Odsetki są wypłacane co roku i nie są w tym modelu reinwestowane. EDO0836 mają oprocentowanie 5,35% w pierwszym roku, a następnie inflację powiększoną o 2 punkty procentowe. Odsetki EDO są kapitalizowane.
Parametry emisji można sprawdzić na oficjalnych stronach: COI0830 oraz EDO0836.
Model COI na cztery lata
Po pierwszym roku przyszłe oprocentowanie nie jest znane, ponieważ zależy od inflacji. W obliczeniach przyjęto modelową ścieżkę oprocentowania: 4,75%, 4,20%, 3,70% i 4,00%. Podatek od odsetek wynosi 19%.
| Rok | Oprocentowanie brutto | Odsetki brutto od 500 000 zł | Odsetki po podatku 19% |
|---|---|---|---|
| 1 | 4,75% | 23 750,00 zł | 19 237,50 zł |
| 2 | 4,20% | 21 000,00 zł | 17 010,00 zł |
| 3 | 3,70% | 18 500,00 zł | 14 985,00 zł |
| 4 | 4,00% | 20 000,00 zł | 16 200,00 zł |
| Razem | — | 83 250,00 zł | 67 432,50 zł |
Po czterech latach inwestor odzyskuje 500 000 zł kapitału i otrzymuje łącznie 67 432,50 zł odsetek netto. Łączny wynik wynosi 567 432,50 zł. Jest to około 13,49% zysku łącznie. Ponieważ kupony nie są reinwestowane, nie należy utożsamiać tego wyniku z jedną stałą roczną stopą składaną.
Model EDO na dziesięć lat
W modelu przyjęto oprocentowanie 5,35% w pierwszym roku, 4,70% w drugim, 4,20% w trzecim oraz 4,50% w każdym z kolejnych siedmiu lat. Są to założenia symulacji, a nie gwarantowane przyszłe stawki. Odsetki są corocznie dopisywane do kapitału i pracują w następnych latach.
| Rok | Oprocentowanie brutto | Wartość narastająco przed podatkiem |
|---|---|---|
| Start | — | 500 000,00 zł |
| 1 | 5,35% | 526 750,00 zł |
| 2 | 4,70% | 551 507,25 zł |
| 3 | 4,20% | 574 670,55 zł |
| 4 | 4,50% | 600 530,73 zł |
| 5 | 4,50% | 627 554,61 zł |
| 6 | 4,50% | 655 794,57 zł |
| 7 | 4,50% | 685 305,33 zł |
| 8 | 4,50% | 716 144,07 zł |
| 9 | 4,50% | 748 370,55 zł |
| 10 | 4,50% | 782 047,22 zł |
- odsetki brutto: 782 047,22 zł − 500 000 zł = 282 047,22 zł;
- podatek 19%: około 53 588,97 zł;
- kapitał po podatku: około 728 458,25 zł;
- zysk netto: około 228 458,25 zł;
- efektywna średnia stopa netto: około 3,84% rocznie.
Dla mniejszych kwot wynik obligacji skaluje się proporcjonalnie:
| Kapitał początkowy | COI po 4 latach | EDO po 10 latach |
|---|---|---|
| 100 000 zł | 113 486,50 zł | 145 691,65 zł |
| 223 000 zł | 253 074,90 zł | 324 892,38 zł |
| 500 000 zł | 567 432,50 zł | 728 458,25 zł |
Założenia dotyczące kredytu
- okres kredytowania: 25 lat, czyli 300 miesięcy;
- raty: równe;
- oprocentowanie bazowe: 6% rocznie;
- po pięciu latach w wariancie samofinansującym analizowane są także stopy 5% i 7%;
- nie uwzględniono prowizji banku, ubezpieczeń kredytu ani kosztu wcześniejszej spłaty;
- dochód z najmu przeznaczany jest na obsługę raty;
- jeżeli rata jest wyższa od dochodu z najmu, różnica jest dopłatą inwestora i powiększa łączną kwotę jego własnych wpłat.
Kredyt 400 000 zł
| Pozycja | Po 4 latach | Po 10 latach |
|---|---|---|
| Miesięczna rata | 2 577,21 zł | 2 577,21 zł |
| Suma zapłaconych rat | 123 705,87 zł | 309 264,67 zł |
| Dochód z najmu przeznaczony na raty | 85 600,00 zł | 214 000,00 zł |
| Dopłaty inwestora | 38 105,87 zł | 95 264,67 zł |
| Spłacony kapitał kredytu | 31 225,57 zł | 94 592,08 zł |
| Zapłacone odsetki | 92 480,30 zł | 214 672,60 zł |
| Pozostałe zadłużenie | 368 774,43 zł | 305 407,92 zł |
Kredyt 277 000 zł
| Pozycja | Po 4 latach | Po 10 latach przy 6% |
|---|---|---|
| Miesięczna rata | 1 784,71 zł | 1 784,71 zł |
| Suma zapłaconych rat | 85 666,31 zł | 214 165,79 zł |
| Dochód z najmu przeznaczony na raty | 85 600,00 zł | 214 000,00 zł |
| Dopłaty inwestora | 66,31 zł | 165,79 zł |
| Spłacony kapitał kredytu | 21 623,71 zł | 65 505,01 zł |
| Zapłacone odsetki | 64 042,61 zł | 148 660,77 zł |
| Pozostałe zadłużenie | 255 376,29 zł | 211 494,99 zł |
Różnica pomiędzy miesięcznym dochodem przyjętym do obsługi kredytu, czyli 21 400 zł ÷ 12 = 1 783,33 zł, a ratą 1 784,71 zł wynosi tylko około 1,38 zł miesięcznie. Dlatego ten wariant nazywamy w przybliżeniu samofinansującym się.
Porównanie po 4 latach
Wariant 1: 500 000 zł i mieszkanie bez kredytu
Przy niezmienionej wartości mieszkania inwestor otrzymałby po sprzedaży 465 600 zł oraz 85 600 zł z najmu. Łącznie daje to 551 200 zł. Jest to o 51 200 zł więcej niż początkowe 500 000 zł, ale o 16 232,50 zł mniej niż wynik COI wynoszący 567 432,50 zł.
- próg uniknięcia nominalnej straty: mieszkanie może być warte około 427 216 zł, czyli około 11,00% mniej niż początkowe 480 000 zł;
- próg pokonania COI: mieszkanie musi być warte około 496 735 zł;
- wymagany wzrost do pokonania COI: około 3,49% łącznie, czyli około 0,86% średnio rocznie.
Wzór dla progu pokonania obligacji:
(567 432,50 zł − 85 600 zł) ÷ 0,97 = 496 734,54 zł.
Wariant 2: 100 000 zł własnych środków i 400 000 zł kredytu
Z początkowych 100 000 zł kwota 30 000 zł pokrywa koszty transakcyjne i przygotowanie lokalu, a 70 000 zł jest wkładem w cenę mieszkania. Kredyt wynosi 400 000 zł.
Przez cztery lata inwestor dopłaca do rat łącznie 38 105,87 zł. Jego całkowite własne wpłaty wynoszą zatem 138 105,87 zł. Po czterech latach pozostaje 368 774,43 zł kredytu.
Aby odzyskać wszystkie wpłacone pieniądze, kwota po sprzedaży i spłacie kredytu musi wynieść 138 105,87 zł:
(368 774,43 zł + 138 105,87 zł) ÷ 0,97 = 522 557,01 zł.
- próg uniknięcia straty: około 522 557 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost: około 8,87% łącznie, w zaokrągleniu 9%;
- 100 000 zł w COI osiąga 113 486,50 zł;
- po dodaniu dopłat 38 105,87 zł inwestycja mieszkaniowa powinna zwrócić co najmniej 151 592,37 zł;
- próg pokonania COI: około 536 461 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost do pokonania COI: około 11,76% łącznie, w zaokrągleniu 12%.
Wariant 3: około 223 000 zł własnych środków i inwestycja samofinansująca się
Inwestor przeznacza około 193 000 zł na wkład w cenę mieszkania i 30 000 zł na koszty oraz przygotowanie lokalu. Kredyt wynosi 277 000 zł, a rata około 1 784,71 zł miesięcznie jest niemal równa miesięcznemu dochodowi z najmu przyjętemu w modelu.
Po czterech latach saldo kredytu wynosi około 255 376,29 zł, a łączna dopłata wynikająca z zaokrągleń jedynie 66,31 zł.
- próg uniknięcia straty: około 493 240 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost: około 2,76% łącznie, w zaokrągleniu 3%;
- 223 000 zł w COI osiąga około 253 074,90 zł;
- próg pokonania COI: około 524 245 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost do pokonania COI: około 9,22% łącznie, w zaokrągleniu 9%.
Wariant 4: 500 000 zł, dwa mieszkania i rezerwa w obligacjach
Dwa mieszkania wymagają łącznie około 446 000 zł własnych środków: dwa razy po 193 000 zł wkładu w cenę oraz dwa razy po 30 000 zł kosztów. Pozostałe 54 000 zł trafia do obligacji jako rezerwa. Łączna wartość początkowa dwóch przygotowanych mieszkań wynosi 960 000 zł, a łączny kredyt 554 000 zł.
Po czterech latach:
- saldo dwóch kredytów: około 510 752,58 zł;
- łączna dopłata do rat: około 132,63 zł;
- rezerwa 54 000 zł w COI: około 61 282,71 zł;
- próg uniknięcia straty całego portfela: około 489 486 zł za każde mieszkanie, czyli wzrost o około 1,98%;
- próg pokonania 500 000 zł ulokowanych w COI: około 524 245 zł za każde mieszkanie;
- wymagany wzrost do pokonania COI: około 9,22% łącznie.
Zestawienie po 4 latach
| Wariant | Własne środki na początku | Dopłaty przez 4 lata | Próg braku straty | Próg pokonania COI |
|---|---|---|---|---|
| 1 mieszkanie bez kredytu | 500 000 zł | 0 zł | −11,00% | +3,49% |
| 1 mieszkanie, 100 000 zł własnych środków | 100 000 zł | 38 106 zł | +8,87% | +11,76% |
| 1 mieszkanie samofinansujące się | 223 000 zł | 66 zł | +2,76% | +9,22% |
| 2 mieszkania i rezerwa w COI | 500 000 zł | 133 zł | +1,98% | +9,22% |
Porównanie po 10 latach
Wariant 1: 500 000 zł i mieszkanie bez kredytu
Przy niezmienionej wartości mieszkania inwestor otrzymuje po sprzedaży 465 600 zł oraz 214 000 zł z najmu. Łączny majątek wynosi 679 600 zł. EDO osiąga w modelu około 728 458,25 zł, a więc przy braku wzrostu ceny obligacje wygrywają o około 48 858 zł.
- próg uniknięcia nominalnej straty: około 294 845 zł wartości mieszkania;
- mieszkanie może zatem stracić około 38,57% początkowej wartości, a inwestor nadal odzyska nominalnie 500 000 zł dzięki dochodowi z najmu;
- próg pokonania EDO: około 530 369 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost do pokonania EDO: około 10,49% łącznie;
- odpowiada to wzrostowi o około 1,00% średnio rocznie.
Wzór dla progu pokonania EDO:
(728 458,25 zł − 214 000 zł) ÷ 0,97 = 530 369,33 zł.
Wariant 2: 100 000 zł własnych środków i 400 000 zł kredytu
Przez dziesięć lat inwestor dopłaca do rat około 95 264,67 zł. Łącznie angażuje zatem 195 264,67 zł własnych pieniędzy. Po dziesięciu latach do spłaty pozostaje około 305 407,92 zł kredytu.
- próg uniknięcia straty: około 516 157 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost: około 7,53% łącznie;
- 100 000 zł w EDO osiąga około 145 691,65 zł;
- po doliczeniu 95 264,67 zł dopłat inwestycja mieszkaniowa powinna zwrócić co najmniej 240 956,32 zł;
- próg pokonania EDO: około 563 262 zł wartości mieszkania;
- wymagany wzrost do pokonania EDO: około 17,35% łącznie, w zaokrągleniu 17%.
Ten wariant daje największą dźwignię przy jednym mieszkaniu, ale wymaga stałej dopłaty około 794 zł miesięcznie. Dźwignia zaczyna poprawiać wynik wobec obligacji dopiero po przekroczeniu progu około 17% wzrostu wartości mieszkania w ciągu dziesięciu lat.
Wariant 3: około 223 000 zł własnych środków i inwestycja samofinansująca się
Przy oprocentowaniu 6% rata niemal w całości jest pokrywana przez dochód z najmu. Po dziesięciu latach pozostaje około 211 494,99 zł kredytu. W tym czasie najemca, poprzez czynsz, sfinansował zarówno odsetki, jak i spłatę około 65 505 zł kapitału kredytu.
- próg uniknięcia straty: około 448 104 zł wartości mieszkania;
- mieszkanie może stracić około 6,65% wartości, a inwestor nadal odzyska nominalnie własne wpłaty;
- 223 000 zł w EDO osiąga około 324 892,38 zł;
- próg pokonania EDO przy oprocentowaniu kredytu 6%: około 553 148 zł;
- wymagany wzrost do pokonania EDO: około 15,24% łącznie.
Wpływ zmiany oprocentowania po pięciu latach
Po pięciu latach saldo kredytu 277 000 zł wynosi około 249 111,88 zł. Dla pozostałych 20 lat ponownie obliczamy ratę przy oprocentowaniu 5%, 6% albo 7%. Próg oznacza taki końcowy wzrost wartości mieszkania, aby inwestycja osiągnęła wynik 223 000 zł ulokowanych w EDO.
| Oprocentowanie od 6. roku | Nowa rata miesięczna | Saldo kredytu po 10 latach | Łączna nadwyżka lub dopłata | Wymagany wzrost wartości mieszkania |
|---|---|---|---|---|
| 5% | 1 644,03 zł | 207 895,98 zł | około 8 275 zł nadwyżki | +12,65%, czyli około 13% |
| 6% | 1 784,71 zł | 211 494,99 zł | około 166 zł dopłaty | +15,24%, czyli około 15% |
| 7% | 1 931,36 zł | 214 875,50 zł | około 8 965 zł dopłaty | +17,85%, czyli około 18% |
Spadek oprocentowania do 5% powoduje powstanie dodatniego przepływu pieniężnego i obniża próg pokonania obligacji. Wzrost oprocentowania do 7% ponownie wymusza regularne dopłaty i podnosi wymagany wzrost ceny mieszkania.
Wariant 4: 500 000 zł, dwa mieszkania i rezerwa w EDO
Dwa mieszkania mają na początku łączną wartość około 960 000 zł. Łączne zadłużenie wynosi 554 000 zł. Po dziesięciu latach saldo dwóch kredytów spada do około 422 989,97 zł. Rezerwa 54 000 zł ulokowana w EDO osiąga w modelu około 78 673,49 zł.
Przy niezmienionej wartości mieszkań końcowy majątek wygląda następująco:
- łączna wartość sprzedaży dwóch mieszkań: 960 000 zł;
- po potrąceniu kosztu sprzedaży 3%: 931 200 zł;
- po spłacie kredytów: około 508 210,03 zł;
- rezerwa w EDO: około 78 673,49 zł;
- łączny majątek: około 586 883,52 zł.
Przy braku wzrostu cen portfel jest nominalnie powyżej początkowych 500 000 zł, ale pozostaje około 141 575 zł poniżej wyniku 500 000 zł ulokowanych w EDO.
- próg nominalnej straty: spadek wartości każdego mieszkania o około 9,29%;
- próg pokonania 500 000 zł w EDO: wzrost wartości mieszkań o około 15,20%;
- przy wzroście o 20% końcowy majątek wynosi około 773 124 zł, czyli około 44 665 zł więcej niż wynik EDO;
- przy wzroście o 30% końcowy majątek wynosi około 866 244 zł, czyli około 137 785 zł więcej niż wynik EDO;
- przy spadku wartości mieszkań o 10% końcowy majątek wynosi około 493 764 zł, czyli około 234 695 zł mniej niż wynik EDO.
Zestawienie po 10 latach
| Wariant | Własne środki na początku | Dopłaty przez 10 lat | Próg braku straty | Próg pokonania EDO |
|---|---|---|---|---|
| 1 mieszkanie bez kredytu | 500 000 zł | 0 zł | −38,57% | +10,49% |
| 1 mieszkanie, 100 000 zł własnych środków | 100 000 zł | 95 265 zł | +7,53% | +17,35% |
| 1 mieszkanie samofinansujące się, kredyt 6% | 223 000 zł | 166 zł | −6,65% | +15,24% |
| 2 mieszkania i rezerwa w EDO, kredyty 6% | 500 000 zł | 332 zł | −9,29% | +15,20% |
Co naprawdę pokazują te progi?
Zakup jednego mieszkania bez kredytu ma najniższy próg potrzebnego wzrostu ceny. Po czterech latach wystarcza około 3,5% wzrostu łącznie, a po dziesięciu latach około 10,5%. Wynika to z tego, że cały dochód z najmu pozostaje u inwestora i nie jest przeznaczany na odsetki bankowe.
Wariant ze 100 000 zł i kredytem 400 000 zł wymaga stałych dopłat. Po dziesięciu latach inwestor wyłożył nie tylko początkowe 100 000 zł, lecz także około 95 000 zł późniejszych dopłat. Dlatego wzrost ceny o kilka procent nie wystarcza do pokonania obligacji. Potrzebny jest wzrost o około 17%.
Wariant z wkładem około 223 000 zł jest spokojniejszy pod względem miesięcznego przepływu. Najem niemal pokrywa ratę, a część raty spłaca kapitał kredytu i zwiększa udział właściciela w mieszkaniu. Nadal jednak koszty odsetek sprawiają, że do pokonania EDO potrzeba w bazowym scenariuszu około 15% wzrostu wartości lokalu.
Dwa mieszkania dają największą ekspozycję na zmianę cen. Jeżeli ceny wzrosną, inwestor korzysta ze wzrostu wartości aktywów wartych początkowo łącznie 960 000 zł. Jeżeli ceny spadną, strata również dotyczy niemal miliona złotych wartości nieruchomości, podczas gdy zadłużenie nie spada razem z cenami. Dźwignia finansowa nie tworzy zysku sama z siebie. Powiększa dodatni albo ujemny wynik aktywa po odjęciu kosztu finansowania.
Czego model nie uwzględnia?
Model jest celowo uproszczony. Przy interpretowaniu wyniku trzeba pamiętać, że nie uwzględniono między innymi:
- wzrostu czynszu wraz z inflacją;
- reinwestowania bieżących wpływów z najmu i corocznych kuponów COI;
- alternatywnego zysku, który mogłyby przynosić comiesięczne dopłaty do rat;
- kosztu czasu właściciela albo wynagrodzenia firmy zarządzającej najmem;
- poważnej awarii, długotrwałego pustostanu, szkód wyrządzonych przez najemcę i kosztu sporu;
- prowizji banku, dodatkowych ubezpieczeń oraz innych kosztów kredytowych poza oprocentowaniem;
- ewentualnego podatku dochodowego przy sprzedaży mieszkania przed upływem ustawowego okresu;
- zmiany przepisów podatkowych, wysokości opłat i warunków przyszłych emisji obligacji;
- inflacyjnej utraty siły nabywczej pieniądza, ponieważ wszystkie wyniki są nominalne.
W czteroletnim wariancie sprzedaż mieszkania może powodować dodatkowe skutki podatkowe, zależnie od daty nabycia, daty sprzedaży, kosztów i ewentualnego przeznaczenia przychodu na własne cele mieszkaniowe. Zasady opisuje serwis podatki.gov.pl. Potencjalnego podatku od sprzedaży nie ujęto w powyższych progach; uwzględniono jedynie modelowy koszt sprzedaży wynoszący 3%.
Wynik obligacji również nie jest gwarantowaną prognozą. Znane są parametry pierwszego okresu odsetkowego i marże, ale oprocentowanie w kolejnych latach zależy od przyszłej inflacji. Dlatego kwoty 567 432,50 zł dla COI i 728 458,25 zł dla EDO są wynikiem przyjętej ścieżki oprocentowania, a nie obietnicą przyszłego zysku.
Wniosek: nie należy pytać wyłącznie, czy czynsz jest wyższy od odsetek z obligacji. Trzeba policzyć wartość mieszkania po kosztach sprzedaży, saldo kredytu, wszystkie dopłaty, dochód z najmu oraz wynik alternatywnej inwestycji. Dopiero taki rachunek pokazuje, kiedy inwestor rzeczywiście zarabia, kiedy tylko odzyskuje własne pieniądze, a kiedy przegrywa z obligacjami mimo nominalnego zysku.
Materiał ma charakter edukacyjny. Przedstawione obliczenia są modelową symulacją i nie stanowią indywidualnej rekomendacji inwestycyjnej.
Jeśli chcesz nie tylko czytać o rynku, ale też zdobyć praktyczne umiejętności – zobacz nasze kursy online. Wybrałem dla Ciebie 3 szkolenia, które szczególnie pomogą w pracy agenta i inwestora.
Umowa najmu nieruchomości (kurs online)
210,00 zł
Dodaj do koszyka
Długi i obciążenia nieruchomości – jak je sprawdzić? Kurs online
149,00 zł
Dodaj do koszyka
Jak zatrudniać i wdrażać agentów nieruchomości? – kurs online
199,00 zł
Dodaj do koszyka
100 tys. zł może wystarczyć na mieszkanie. Ale czy to wystarczy na dobrą inwestycję?
Przy przyjętych w analizie założeniach inwestor dysponujący 100 tys. zł przeznacza 30 tys. zł na koszty transakcji i przygotowanie mieszkania, a 70 tys. zł na wkład własny. Do zakupu mieszkania za 470 tys. zł potrzebuje więc 400 tys. zł kredytu.
Przy oprocentowaniu 6% rata wynosi około 2580 zł miesięcznie, podczas gdy dochód z najmu po uwzględnieniu kosztów odpowiada około 1780 zł miesięcznie.
Oznacza to konieczność dopłacania około 800 zł miesięcznie.
I właśnie tutaj pojawia się pierwszy „próg bólu”. Inwestycja nie wymaga wyłącznie kapitału na starcie. Trzeba mieć również środki i odporność finansową pozwalające przez wiele lat finansować ujemny przepływ pieniędzy.
Większy wkład własny zmniejsza presję
W spokojniejszym wariancie inwestor angażuje około 223 tys. zł własnych środków. Dzięki temu kredyt jest niższy, a jego rata zbliża się do miesięcznego dochodu z najmu.
Inwestycja nie wymaga wtedy regularnych dopłat, choć nadal pozostaje ryzyko zmiany oprocentowania kredytu oraz ryzyko, że wynik okaże się gorszy od alternatywnej inwestycji w obligacje.
To pokazuje ważną rzecz: przy inwestowaniu z kredytem liczy się nie tylko wysokość wkładu własnego, ale również bezpieczeństwo miesięcznego przepływu pieniędzy.
Dwa mieszkania zamiast jednego
Najbardziej ofensywny wariant zakłada wykorzystanie 500 tys. zł własnego kapitału do zakupu dwóch mieszkań z kredytem.
Inwestor kontroluje wtedy nieruchomości o wartości znacznie wyższej niż jego kapitał początkowy. Jeżeli ceny mieszkań odpowiednio wzrosną, dźwignia może dać bardzo dobry wynik.
Ale dokładnie ten sam mechanizm działa przy spadkach cen.
Jeżeli wartość dwóch mieszkań spada, strata liczona jest od wartości dwóch nieruchomości, podczas gdy zadłużenie nadal pozostaje do spłaty. Dodatkowo dwa mieszkania oznaczają większy nakład pracy, większe koszty obsługi i większą ekspozycję na nieprzewidziane wydatki.
Kredyt nie tworzy zysku
Kredyt nie powoduje, że inwestycja automatycznie staje się bardziej rentowna.
Dźwignia jedynie wzmacnia wynik nieruchomości po uwzględnieniu kosztu finansowania.
Jeżeli ceny mieszkań rosną wystarczająco szybko, kredyt może zwiększyć stopę zwrotu z własnego kapitału. Jeżeli ceny stoją w miejscu, część dochodu z najmu może zostać pochłonięta przez odsetki. Jeżeli ceny spadną, zadłużenie nie znika.
Dlatego przy ocenie inwestycji nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie: „czy bank da mi kredyt?”.
Znacznie ważniejsze jest pytanie:
jak długo jestem w stanie utrzymać tę inwestycję, jeżeli scenariusz okaże się gorszy od zakładanego?
Mieszkanie czy obligacje?
Obligacje nie wymagają najemców, remontów, obsługi kredytu ani reagowania na awarie. Mieszkanie może natomiast generować dochód z najmu i daje możliwość wykorzystania dźwigni finansowej.
Nie istnieje więc jeden wariant najlepszy dla każdego inwestora.
Inaczej będzie oceniał ryzyko ktoś z dużą rezerwą finansową i stabilnymi dochodami, a inaczej osoba, która wykorzystuje niemal cały dostępny kapitał na wkład własny i od pierwszego miesiąca musi dopłacać do raty.
Właśnie dlatego w analizie nie szukam jednej odpowiedzi. Szukam granicy, za którą potencjalny dodatkowy zysk przestaje rekompensować ryzyko.
Obejrzyj film i sprawdź, przy jakich założeniach mieszkanie może wyprzedzić obligacje, a kiedy większe znaczenie mają płynność, przewidywalność i brak obowiązków związanych z najmem.
Materiał ma charakter edukacyjny. Przedstawione obliczenia nie stanowią indywidualnej rekomendacji inwestycyjnej, a rzeczywisty wynik będzie zależał między innymi od lokalnego rynku, przyszłej inflacji, kosztów oraz sposobu zarządzania inwestycją.
